Vaka Çalışması: Gürcistan'da İki İstasyonlu Akaryakıt Operasyonunun Otomasyonu
Gürcistan'da iki istasyonlu bir akaryakıt operasyonunda pompadan tanka, adadan merkeze uçtan uca otomasyon. Günde ~49.500 litre ve ~900 dolumun her birini kayıt altına alan kurulumu rakamlarıyla anlatıyoruz.
Yakıt otomasyonu yalnızca kurum içi tüketen işletmeler için değil, akaryakıt istasyonu operasyonları için de kritik bir kontrol ve şeffaflık aracıdır. Bu vaka çalışması, Gürcistan'da iki istasyonlu bir akaryakıt operasyonunda pompadan tanka, adadan merkeze uçtan uca kurulan otomasyonu ele alıyor. Kafkasya, PetroDATA'nın ihracat referanslarının güçlü olduğu bölgelerden biridir; bu proje de bölgedeki saha deneyiminin somut bir örneğidir.
Proje künyesi
Operasyon, iki istasyondan oluşuyor ve her istasyon aynı donanım standardına sahip:
| Bileşen | Her istasyonda | İki istasyon toplam |
|---|---|---|
| İstasyon | 1 | 2 |
| Yakıt tankı | 4 | 8 |
| Ada (dispenser adası) | 2 | 4 |
| Kontrol ünitesi (CPU) | 2 | 4 |
| Ekran | 4 | 8 |
| Pompa (Mepsan, 8 tabancalı) | 8 tabanca | 16 tabanca |
Kısacası her istasyonda 4 tank, 2 ada, 2 CPU, 4 ekran ve 8 tabancalı Mepsan pompa donanımı otomasyona entegre edildi.
Rakamlarla operasyon ölçeği
Otomasyonun değerini anlamak için önce ölçeği görmek gerekir. İstasyon başına günlük ortalama dolum ve dolum başına ortalama alım şöyle:
- Günde ortalama dolum: İstasyon başına ~450 dolum (iki istasyon ~900 dolum/gün)
- Dolum başına ortalama alım: ~55 litre
Bu iki değerden türeyen hacimler:
| Dönem | İstasyon başına | İki istasyon toplam |
|---|---|---|
| Günlük | ~24.750 litre | ~49.500 litre |
| Aylık (30 gün) | ~742.500 litre | ~1.485.000 litre |
| Yıllık (365 gün) | ~9,03 milyon litre | ~18,07 milyon litre |
| Yıllık dolum | ~164.250 | ~328.500 |
Yani otomasyon, yılda yaklaşık 18 milyon litre yakıtı ve 328.500 dolumun her birini kayıt altına alan bir ölçekte çalışıyor. Bu ölçekte, dolum başına küçük bir kayıt boşluğu bile yıl sonunda büyük bir belirsizliğe dönüşür.
Otomasyon öncesi zorluklar
Bu ölçekte bir istasyon operasyonunda, otomasyon olmadan tipik zorluklar şunlardır:
- Dolum başına izlenebilirlik: Günde yüzlerce dolumun her birinin (miktar, ürün, ada, tabanca, zaman) güvenilir biçimde kaydedilmesi elle mümkün değildir.
- Tank stok mutabakatı: İstasyon başına 4 tankın seviyesinin ve satışla mutabakatının anlık takibi zordur.
- Vardiya devri: Vardiya başı-sonu stok, satış ve tahsilat mutabakatı elle yapıldığında hem yavaş hem hataya açıktır.
- Kaçak ve manipülasyon riski: Pompa, tank ve satış verisi ayrık kaldığında, tutarsızlıklar fark edilmeden büyür.
Kurulan çözüm
Pompa entegrasyonu
Her istasyondaki 8 tabancalı Mepsan pompalar otomasyona entegre edildi; her dolum ada, tabanca, ürün, miktar ve zaman bilgisiyle otomatik kaydedilir. Kontrol üniteleri (CPU) ve ekranlar ile ada seviyesinde işlem yönetilir.
Tank otomasyonu
İstasyon başına 4 tank seviye izlemeye alındı. Tank seviyesi, hacmi ve hareketleri anlık izlenir; giriş (teslim alım) ve çıkış (satış) mutabakatı yapılır, kritik seviyede uyarı üretilir.
Satış-stok mutabakatı
Pompadan geçen satış ile tank seviyesindeki düşüş sürekli karşılaştırılır. Bu, hem stok doğruluğu hem de olası kaçak/tutarsızlık için temel kontroldür.
Merkezi izleme
İki istasyon tek merkezden izlenir. Her istasyonun satışı, stoğu ve mutabakatı ayrı ayrı görünürken, operasyonun bütünü tek panelde toplanır.
Sağlanan değer
Bu ölçekte otomasyonun sağladığı somut değer, "her dolumun ve her litrenin kayıt altında olması"dır:
- Günde ~900 dolumun ve yılda ~18 milyon litrenin dolum bazında kaydı,
- İstasyon başına 4 tankın anlık stok görünürlüğü ve satışla mutabakatı,
- Vardiya bazlı satış, stok ve mutabakat raporlarının otomatik üretilmesi,
- Pompa-tank tutarsızlıklarının erken görünür olması,
- İki istasyonun merkezi ve karşılaştırmalı izlenmesi.
Not: Bu vaka, projenin donanım künyesi ve operasyon ölçeği gibi doğrulanmış verilerle hazırlanmıştır. Tasarruf/verimlilik yüzdeleri gibi ek metrikler, müşteriyle netleştirildikçe eklenecektir.
Sonuç
Gürcistan'daki bu iki istasyonlu operasyon, akaryakıt istasyonu otomasyonunun pompadan tanka, adadan merkeze uçtan uca nasıl kurulduğunu gösteren somut bir örnektir. İstasyon başına 4 tank, 2 ada, 8 tabancalı Mepsan pompa ve merkezi izleme; günde ~49.500 litrelik ve ~900 dolumluk bir operasyonu şeffaf, mutabık ve denetlenebilir kılar. Kafkasya'daki bu saha deneyimi, bölgedeki benzer projeler için de sağlam bir referanstır.