Soğuk zincir lojistiğinde yakıt otomasyonu ve çift yönlü telematik entegrasyonu

Lider Gıda A.Ş., soğuk zincir taşımacılığı yapan 750 çekici ve hassas ısı kontrolü gerektiren 470 frigo dorseden oluşan bir filoyu yönetiyor. Samsun ana yerleşkesindeki 2 yakıt tankı ve 2 pompa üzerinden günde ortalama ~24.000 litre akaryakıt dağıtılıyor; yıllık hacim yaklaşık 8,8 milyon litre.

Bu ölçekteki hacim, sistem kurulmadan önce tamamen elle, manuel formlar ve tutanaklarla yönetiliyordu. Veri gün sonunda derlendiği için kontrol her zaman gecikmeli kalıyor, insan kaynaklı giriş hataları operasyonel riski büyütüyordu.

Soğuk zincirde asıl zorluk ise ölçüm biriminin ikiye ayrılmasıdır: çekicinin tüketimi kilometreyle, frigo dorsenin soğutucu ünitesi ise çalışma saatiyle ölçülür. Dorse motorlarının tüketimi ayrı izlenemediği için, yakıtın ne kadarının yolda ne kadarının soğutmada harcandığı bilinemiyordu. Üstelik hangi çekicinin hangi dorseyi çektiği kayıt altında olmadığından, tüketim iki birim arasında paylaştırılamıyordu.

Samsun yerleşkesine gelişmiş bir şantiye otomasyon sistemi kuruldu; 2 tank seviye izlemeye alındı ve 2 pompa kontrol ünitesi üzerinden otomasyona bağlandı. Her dolum; araç, sürücü, miktar ve zaman bilgisiyle otomatik kaydedilir hâle geldi.

Çekicilere RFID kimliklendirme yapıldı. Sistem, yakıt alım anında hangi çekicinin hangi frigo dorseyi çektiğini RFID süreciyle otomatik eşleştiriyor; böylece dorsenin tükettiği yakıtın hangi çekiciyle sefere çıktığı anlık olarak kayıt altına alınıyor.

Araç verilerinin hatasız okunması için iki ayrı telematik sistemiyle API entegrasyonu kuruldu. 750 çekicinin kilometre bilgisi Arvento ve Seyir Mobil üzerinden otomatik çekiliyor; 470 frigo dorsenin soğutucu motor çalışma saatleri (engine hours) sistemden otomatik okunarak dorse bazlı tüketim oranları hesaplanıyor.

Toplanan tüm veri — çekici kilometresi, dorse çalışma saati, dolum litresi ve çekici–dorse eşleşmesi — Lider Gıda'nın kendi bünyesinde geliştirdiği kurumsal yazılıma (in-house ERP) anlık web servisleri üzerinden aktarılıyor. Merkez yönetim ve muhasebe süreçleri manuel veri girişi olmadan çalışıyor.